رسيد و پنج ماه در پايتخت چين بماند و در مه سال 1412 / 824 ه . آهنگ بازگشت كرد ، و يك سال بعد در ژوئيهء سال 1422 / 825 ه . به كنار رود سرداريا [ سير دريا ] ( سيحون ) بود و دوّم سپتامبر همان سال به هرات رسيد . 36 مدت دراز سفر و راه طولانى كه سفارت پيمود معلوم مىدارد كه غياث الدّين فرصت بسيار مناسبى براى يادداشت ملاحظات خود به دست آورده بود . وى ، بجز مطالب مربوط به عجايب و غرايب ، بسيارى نكات ارزشمند دربارهء چين و مردم آنجا نقل مىكند و اطّلاعات جالبى از اخلاق و عادات آنان به دست مىدهد و نظام و مراسم دربار امپراتورى را شرح مىدهد . 37 گزارش وى دربارهء موقعيت والاى قاضى حاج يوسف ، امير و الا مقام و رئيس مجلس مشورت چين به دوران سلطنت بغديخان ، از نظر ما اهميتى دارد . 38 مطالب وى دربارهء مسلمانان چين كه در آن روزگار شمارشان بسيار بوده است ، به اهميت كم از آن نيست . حكايت غياث الدّين كه عبد الرزّاق از كتاب حافظ ابرو نقل كرده بود ، در محافل علمى اروپا شهرت يافت . نام مورّخ مذكور با اين حكايت پيوسته است ، ولى به سبب اطّلاعات جغرافيايى كه در كتاب تاريخى خويش آورده نيز شايسته است كه در اين كتاب از او ياد شود . نام كامل وى كمال الدّين عبد الرزّاق بن اسحاق سمرقندى است . 39 به علّت تشابه اسمى ميان وى و فيلسوف و فقيه معروف ، كمال الدّين عبد الرزّاق كاشانى كه يك قرن و نيم پيش از او مىزيسته ( متوفّى به سال 1330 / 730 ه . ) 40 و رسالهء جبر و اختيار او را گويا خاورشناس انتشار داد ، خلطى رخ مىدهد . عبد الرزّاق مورد نظر ما به سال 1413 / 816 ه . در هرات تولد يافت و به سال 1482 / 887 ه . همانجا درگذشت . عنوان سمرقندى از آنجا گرفت كه مدّتى دراز در آن شهر اقامت داشت . پدرش از مقرّبان دربار شاهرخ بود و مقام امامت و قضا داشت . پسر ، كه نفوذ دربارى وى چون پدر نبود ، به سبب مقام علمى و ادبى رعايت مىديد امّا شخصيّت چشمگير نداشت . بىگفت و گو استعداد سياسى وى نمايان شده بود كه شاهرخ او را به مأموريتهاى سياسى به سوى اقطار بيگانه مىفرستاد . از جمله به سال 1441 / 845 ه . وى را به هند فرستاد كه سه سال آنجا بود . 41 به سال 1446 / 850 ه . وى را در گيلان مىبينيم . 42 سال بعد به مصر فرستاده شد ، ولى وفات شاهرخ وضع را تغيير داد 43 و عبد الرزّاق از آغاز سال 1462 / 867 ه . تا آخرين روزهاى زندگى در هرات ناظر خانقاه شاهرخ بود . 44 شهرت علمى عبد الرزّاق از تأليف بزرگ تاريخى وى بود كه دو جلد است و عنوان مطلع السّعدين و مجمع البحرين دارد و تأليف آن در حدود سال 1467 - 1470 / 872 - 875 ه . انجام شده است . موضوع كتاب تاريخ مغول و تيمور و شاهرخ است و كاملا معلوم نيست منظور وى از اين عنوان چيست و به احتمال قوى به دو قهرمان اساسى روايت خود اشاره مىكند .